Achteruit- en vooruitkijken
Samen met de provincie Overijssel, netbeheerder Enexis, woningbouwcorporatie DeltaWonen, VNO-NCW, de wijkvereniging en voetbalvereniging in de wijk Berkum is in 2018 het project Berkum Energieneutraal gestart. Berkum is een wijk met ongeveer 4000 inwoners, 2000 woningen (waarvan 1500 particulier eigendom en 500 huurwoningen) en 50 bedrijven. Berkum streeft naar een aardgasvrije en energie neutrale wijk!
Interview met Roel van ’t Oever, oud-bestuurslid SDB en 1e lid van de Energiecoöperatie Berkum over de inzet vanaf 2018 en hoe verder in 2025 met het project Berkum Energieneutraal.
“De Energietransitie is in volle gang. Weliswaar met vallen en opstaan, maar toch…. In onze wijk zijn er inmiddels honderden inwoners op de één of andere manier bij betrokken.
Het begon in 2018 voor het eerst wat handen en voeten te krijgen. Daarvoor waren er kleinschalig al wel acties en initiatieven op het gebied van vooral groen. Onder druk van allerlei mooi geformuleerde doelstellingen en strenge deadlines (‘Van het gas af in 2025!’) kwam de Energietransitie pruttelend op gang.
Er moest iets gebeuren om voortgang te krijgen. De gemeente belde met de Wijkvereniging Berkum, de Wijkvereniging belde met de Voetbalvereniging Berkum en Berkum Energie Neutraal was geboren. Op 1 oktober 2018 werd de eerste bewonersavond gehouden en er moest structuur komen in de bestuurs-aanpak, want de eerste vergaderingen leken wel Poolse Landdagen met allerlei belanghebbenden om de ronde tafel. Bedrijven, banken, providers, corporaties, milieu- en natuurclubs, gemeente, provincie; allemaal wilden ze erbij zitten. Dat leidde tot de meest exotische bestuursvormen zoals ‘kernteams’ en ‘spinners’. Het leek wel een bord spaghetti. Daar kwam een einde aan met de komst van Ben Koopman als neutraal voorzitter en Timo Veen als de eerste professionele projectleider en daarmee de vorming van een klein handzaam bestuur. Voor de juiste rechtsvorm werden adviezen gevraagd aan de Rabobank en de koepel van Energie Coöperaties ‘Hier Opgewekt’ (Stichting SDB en Coöperatie BEN)
2018 – Start bij VVBerkum met van de Provincie Overijssel Theo Rietkerk en Elrie Bakker-Derks, Roel van ’t Oever van SDB en VVBerkum en wethouder Erik Dannenberg van de gemeente Zwolle
Samen met de gemeente werden alle mogelijke subsidies binnengehaald, met als hoogtepunt het binnenhalen van 4 miljoen euro PAW-subsidie, wat overigens uiteindelijk 3 miljoen bleek omdat de gemeente projectkosten gedekt wilde zien. Gelukkig had de uitstekende samenwerking met de gemeente er niet onder te leiden. Die was en bleef prima.
Toch moeten we vaststellen dat de Energietransitie moeizaam verloopt. Niet in de laatste plaats door de maatregelen van de overheid. Het tegen de belofte in plotseling stoppen met de salderingsregeling zonder alternatief heeft de mensen kopschuw gemaakt. Er wordt nauwelijks meer geïnvesteerd in isolatie en warmtebronnen. Het vertrouwen is geschonden.
| Hoe moet dat nu verder in Berkum? We zijn optimistisch, er zijn veel nieuwe mensen bijgekomen, er is een gemotiveerd bestuur, meer commissies met energiecoaches met eigen mensen uit de wijk en vrijwilligers die vasthoudend werken aan isolatie van gebouwen en subsidies voor de Berkumers.
Vertrouwen krijg je terug door lokale en betaalbare oplossingen te bieden waarbij iedereen kan meedoen zonder nerveuze deadlines en grote doelstellingen. De inwoners gaan een coöperatie vormen die zelf lokaal stroom inkoopt en verkoopt. De inkoop kan komen van de zonnepanelen op de Berkumer daken, zonneparken in de buurt en misschien wel een windmolen of andere plaatselijke bronnen. De lokale verkopers van stroom leveren tegen tarieven zonder winstoogmerk. Ook aan inwoners die geen panelen kunnen plaatsen. Dat wordt een echte coöperatie met kostprijs tarieven voor alle Berkumers. Batterijen in één auto kunnen één gezin een volle week van stroom voorzien. Ook daarmee kunnen lokale netwerken (grids) bijdragen door niet zelf gebruikte stroom op de lokale markt te brengen. Alle elektrische auto’s in Berkum vormen dan één grote batterij. |
 |
Berkum heeft een warmtenet afgewezen en gekozen voor hybride warmtepompen, waarbij aanvullend en tijdelijk nog aardgas nodig is. Later kan waterstof het aardgas (deels?) vervangen en aanvoeren via het bestaande gasnetwerk.
Tot zover onze ‘achter- en vooruitkijk’ voor de nog jonge coöperatie. Word ook lid!”
| Wil je ook op weg naar duurzame lokaal opgewerkte energie zonder winstoogmerk? Wil je zeggenschap over energieopslag en gebruik in onze wijk? Uiteraard kan iedereen in Berkum (en Veldhoek/Brinkhoek) lid worden van Energiecoöperatie Berkum U.A. |  |
Kidsreporter Anne ging al in 2018 voor Berkum Energieneutraal de straat op. Kijk terug.
